Rachunkowość sektora budżetowego z elementami analizy finansowej

Zobacz więcej o artykule

Rachunkowość sektora budżetowego

Napisał: Anna Zysnarska

Komentarz opracowany z uwzględnieniem podstawowych dla rachunkowości budżetowej ustaw i rozporządzeń, w tym m.in.:
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 869 z późn. zm.);
rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1911 z późn. zm.).
Publikacja składa się z dwóch części:

część I – komentarz do planu kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
część II – komentarz do planu kont dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Opracowanie zawiera:

rozwinięty komentarz do poszczególnych kont wraz ze wskazaniem zasad wyceny składników majątkowych, okresu i sposobu inwentaryzacji, formy i zakresu ewidencji szczegółowej,
wykaz typowych operacji gospodarczych ewidencjonowanych na stronie Wn i Ma poszczególnych kont bilansowych z jednoczesnym wskazaniem kont przeciwstawnych.

Zmiany uwzględnione w najnowszym, XIX wydaniu „Komentarza…”:

dodano nowe konto 074 „Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych” – jest to autorska propozycja utworzenia dodatkowego konta w związku z wydaniem stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie ujęcia, wyceny i prezentacji gruntów przekazanych w użytkowanie wieczyste w sprawozdaniach finansowych jednostek samorządu terytorialnego, a także w sprawie przekształcenia prawa wieczystego użytkowania tych gruntów w prawo własności;
wprowadzono nowe zagadnienia związane z gospodarką finansową jednostek sektora finansów publicznych, np.: ewidencja rozliczenia pozabudżetowego środków państwowych funduszy celowych w jednostkach samorządu terytorialnego, zadłużenie jst;
treść komentarzy rozszerzono o zasady ewidencji zdarzeń związanych z ogólnymi przedsięwzięciami gospodarczymi – leasingiem finansowym i operacyjnym z punktu widzenia rachunkowości budżetowej;
uwzględniono zmiany związane z ujęciem podatku od towarów i usług (VAT) w związku z ważnymi nowelizacjami przepisów podatkowych (w 2019 r. uchwalono wiele istotnych zmian w ustawie o podatku od towarów i usług, w tym przepisy dotyczące mechanizmu podzielonej płatności, likwidacji deklaracji VAT-7 i in.).
Stan prawny – 1 stycznia 2020 r. rachunkowość sektora budżetowego z elementami analizy finansowej Szczegółowe opracowanie przedstawia zagadnienia rachunkowości i analizy finansowej organów finansowych państwa i jednostek samorządu terytorialnego, związków metropolitalnych, jednostek budżetowych działających w podsektorze rządowym i samorządowym oraz samorządowych zakładów budżetowych.
Zagadnienia omówione w publikacji zostały podzielone na trzy części. Część pierwsza obejmuje ogólną charakterystykę sektora finansów publicznych oraz zasady gospodarki finansowej jednostek budżetowych, samo­rządowych zakładów budżetowych oraz ich rachunków bankowych, a także związków metropolitalnych. W drugiej części zawarto szczegółową charakterystykę i zasady ewidencji składników majątkowych, operacji wynikowych, wyniku finansowego, funduszy i rezerw (majątek trwały, inwestycje, majątek obrotowy, koszty działalności podstawowej, ewidencja funduszy, rezerw, przychodów przyszłych okresów i wyniku finansowego, przychody oraz związane z nimi koszty). Trzecia część obejmuje zagadnienia dotyczące sprawozdawczości i analizy finansowej.
Przejrzysty układ tekstu, liczne przykłady i schematy ewidencji są bardzo pomocne zarówno dla praktyków, jak i dla osób rozpoczynających pracę w działach finansowych jednostek budżetowych, a także dla studiujących tę tematykę.

Zmiany w stosunku do poprzedniego wydania:
szereg zmian związanych z wprowadzeniem rozporządzenia dot. rachunkowości budżetowej – publikacja uwzględnia rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. poz. 1911 z późn. zm.);
wprowadzenie mechanizmu podzielonej płatności – szczegółowo omówiono zasady funkcjonowania oraz rozliczania w jednostkach budżetowych podatku VAT, funkcjonowanie konta 142 „Rachunek VAT”, zasady ewidencji transakcji zakupu i sprzedaży w systemie podzielonej płatności;
omówienie zasad sporządzania informacji dodatkowej – nowego, obowiązkowego elementu sprawozdania finansowego;
szereg zmian związanych z wprowadzeniem rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 stycznia 2018 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. poz. 109 z późn. zm.).